Τι είναι η Κοιλιοκάκη;

Παγκόσμιο προϊόν: Επιστημονικά θέματα

Η Κοιλιοκάκη είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα από το οποίο πάσχει περίπου το 1% του πληθυσμού. Πυροδοτείται από μια κολλώδη πρωτεΐνη την γλουτένη. Η κατανάλωση δημητριακών που περιέχουν γλουτένη, όπως το σιτάρι, η σίκαλη και το κριθάρι οδηγεί σε φλεγμονή του λεπτού εντέρου.

Ακόμα και η πιο μικρή ποσότητα γλουτένης μπορεί να οδηγήσει στην παρουσίαση συμπτωμάτων. Εάν δεν υπάρξει αλλαγή στη διατροφή, οι λάχνες του λεπτού εντέρου ατροφούν. Δεν γίνεται σωστή απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών των τροφών και έτσι οδηγούμαστε σε υποσιτισμό.

Σε άτομα με γενετική προδιάθεση, η ασθένεια μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Η πρόσληψη ακόμα και της ελάχιστης ποσότητας γλουτένης, μπορεί να προκαλέσει ανοσοαπόκριση στο λεπτό έντερο και η χρόνια φλεγμονώδης αντίδραση ενεργοποιεί αντιδράσεις στον εντερικό βλεννογόνο.

Στους υγιείς ανθρώπους, η εντερική επένδυση είναι ρυτιδωμένη, σχηματίζει πτυχές. Αυτές διευρύνουν την επιφάνεια του εντέρου, ώστε να περνούν γρήγορα τα θρεπτικά συστατικά στο αίμα. Αντίθετα, σε ασθενείς με κοιλιοκάκη, ο εντερικός βλεννογόνος δέχεται επίθεση. Έτσι, δεν γίνεται πρόσληψη των απαραίτητων βιταμινών και μετάλλων, λιπών, πρωτεϊνών, υδατανθράκων από τις πτυχές του εντέρου.

Συμπτώματα της Κοιλιοκάκης

Η Κοιλιοκάκη μπορεί να κάνει την εμφάνισή της ποικιλοτρόπως. Συχνά, αλλά όχι πάντα συναντώνται συμπτώματα στομαχικά και εντερικά:

  • Διάρροια
  • Φούσκωμα στην κοιλιά
  • Πόνοι στην κοιλιά
  • Ναυτία
  • Εμετός

Όμως και άλλα γενικότερα συμπτώματα μπορεί να υποδεικνύουν τη νόσο:

  • Απώλεια βάρους
  • Αδυναμία
  • Έλλειψη όρεξης
  • Έλλειψη σιδήρου και αναιμία
  • Οστεοπόρωση
  • Δυσκολία σύλληψης παιδιού ή αποβολές
  • Ανεπάρκεια σε βιταμίνες και μέταλλα

Άλλα συμπτώματα είναι η αναιμία, η οστεοπόρωση και η έλλειψη σε βιταμίνες και μέταλλα. Επίσης άλλες ασθένειες που μπορεί να προκαλέσει η κοιλιοκάκη είναι στομαχικά έλκη, διαβήτης, η υπογονιμότητα, ασθένεια του θυρεοειδούς, δυσανεξία σε τρόφιμα, δερματίτιδα Duhring ή νευρολογικές διαταραχές. Υπάρχουν, όμως, πολλές μορφές της κοιλιοκάκης και μερικές από αυτές είναι χωρίς συμπτώματα.

Στα παιδιά, η Κοιλιοκάκη εμφανίζεται στα πρώτα χρόνια, συχνά μετά τον απογαλακτισμό και την μετάβαση από το μητρικό γάλα σε τροφές που περιέχουν γλουτένη. Εάν δεν εντοπιστεί έγκαιρα, μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές στην ανάπτυξη. Τα παιδιά με Κοιλιοκάκη είναι συνήθως πιο ευαίσθητα και ανήσυχα.

Μορφές της Κοιλιοκάκης

Ανάλογα με τη σοβαρότητα, υπάρχει η κλασσική, η συμπτωματική ή ή υποκλινική Κοιλιοκάκη. Όλες πάντως οι μορφές σχετίζονται με τη βλάβη του λεπτού εντερικού βλεννογόνου. Επιπλέον, υπάρχει και η πιθανότητα η Κοιλιοκάκη να ανακαλύπτεται τυχαία και δεν φαίνεται ούτε στη βιοψία.

Διάγνωση της Κοιλιοκάκης

Η Κοιλιοκάκη μπορεί να παρουσιαστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Εάν υπάρχει υποψία το πρώτο που γίνεται είναι εξετάσεις αίματος. Εξετάζονται τα αποκαλούμενα αντισώματα αντι-τρανσγλουταμινάσης (Anti tTG) της κατηγορίας IgA και η συνολική συγκέντρωση IgA στον ορό. Εξίσου σημαντική είναι η εξέταση που προσδιορίζει τα αντι-ενδομησιολογικά αντισώματα (ΕΜΑ). Εάν ανιχνευθούν αντισώματα, ακολουθεί βιοψία του λεπτού εντέρου για επιβεβαίωση.

Σε αυτή τη μέθοδο, ένα μικρό δείγμα ιστού λαμβάνεται από το λεπτό έντερο και αξιολογείται κάτω από το μικροσκόπιο. Επιβεβαιώνει έτσι ο γιατρός σας, τις χαραστκηριστικές αλλαγές, δηλαδή την ισοπέδωση των λαχνών (ατροφία) και την αύξηση των ενδοεπιθηλιακών λεμφοκυττάρων). Έτσι, επιβεβαιώνεται και η κοιλιοκάκη.

Καθώς η Κοιλιοκάκη συχνά είναι κληρονομική, καλό είναι να υποβάλλονται σε εξέταση συγγενείς α’ βαθμού (γονείς, αδέλφια, παιδιά) ακόμα και εάν δεν παρουσιάζουν συμπτώματα.

Είναι σημαντικό να μην ξεκινάει κανείς δίαιτα χωρίς γλουτένη προτού επιβεβαιωθεί από γιατρό, επειδή στην περίπτωση δίαιτας χωρίς γλουτένης τα αντισώματα στο αίμα δεν θα μπορούν να ανιχνευθούν και δεν θα μπορεί να γίνει διάγνωση!

Θεραπεία της Κοιλιοκάκης

Εφόσον γίνει διάγνωση της Κοιλιοκάκης, ο γιατρός θα προτείνει να ακολουθηθεί διατροφή ελεύθερη γλουτένης. Είναι αναγκαία μια καθολική και εφ’ όρου ζωής αποφυγή των τροφών που περιέχουν γλουτένη. Είναι φυσιολογικό αρχικά η σκέψη αυτή να φαίνεται βουνό όμως αυτή είναι και η μοναδική θεραπεία. Δύναμη παίρνει κανείς από τα άμεσα αποτελέσματα!

Τις περισσότερες φορές η αλλαγή στη διατροφή οδηγεί σε πολύ γρήγορη βελτίωση. Πολλοί ασθενείς με Κοιλιοκάκη δεν παρουσιάζουν πλέον κανένα σύμπτωμα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα από την μετάβαση στη διατροφή χωρίς γλουτένη. Μπορεί, παρόλα αυτά, να χρειαστούν και κάποιοι μήνες μέχρι να επανέλθει πλήρως η βλεννογόνος του λεπτού εντέρου.