Δυσανεξία ή Ευαισθησία στη γλουτένη και Συμπτώματα

Παγκόσμιο προϊόν: Επιστημονικά θέματα

Όλα για τη δυσανεξία στη γλουτένη, γνωστή και ως μη-σχετιζόμενη με κοιλιοκάκη ευαισθησία στη γλουτένη.

Η ευαισθησία στη γλουτένη είναι πιο συχνό πρόβλημα από ό,τι νομίζεις. Εξηγούμε τα συμπτώματα και τα σημάδια, ώστε να μπορείς να αναγνωρίσεις αν πάσχεις από αυτό.

 Μερικοί άνθρωποι εκπλήσσονται όταν δεν διαγιγνώσκονται με κοιλιοκάκη, μια πάθηση που προκαλείται από αυτοάνοση αντίδραση στην παρουσία γλουτένης στο έντερο. Στις περιπτώσεις αυτές, μπορεί μεν η γλουτένη, μια πρωτεΐνη που βρίσκεται στα δημητριακά σιτάρι, κριθάρι και σίκαλη, να είναι η αιτία των συμπτωμάτων τους, αλλά δεν είναι μια αυτοάνοση αντίδραση που τα προκαλεί.

Η μη σχετιζόμενη με την κοιλιοκάκη  προκαλεί παρόμοια εξωτερικά συμπτώματα με την κοιλιοκάκη και όλες αυτές οι καταστάσεις προκαλούνται από αντίδραση στη γλουτένη στη διατροφή. 

Τι είναι η μη σχετιζόμενη με την κοιλιοκάκη ευαισθησία στη γλουτένη (NCGS);

Η NCGS είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την κατάσταση των ατόμων που δεν μπορούν να ανεχθούν τη γλουτένη στα τρόφιμά τους και εμφανίζουν συμπτώματα παρόμοια με εκείνα όσων πάσχουν από κοιλιοκάκη – χωρίς όμως να παρουσιάζουν την ίδια εντερική βλάβη που συμβαίνει στην περίπτωση της κοιλιοκάκης.

Στην κοιλιοκάκη το ανοσοποιητικό σύστημα κατευθύνει τα αντισώματα να επιτεθούν στη γλουτένη, προκαλώντας βλάβη στο βλεννογόνο του λεπτού εντέρου, όπου γίνεται το 90% της πέψης και της απορρόφησης της τροφής. Τα συμπτώματα είναι πολλά και ποικίλα, όπως κόπωση, δυσαπορρόφηση θρεπτικών συστατικών, διάρροια, φούσκωμα, εξανθήματα και δυσκοιλιότητα, μεταξύ άλλων.

Όποιος πιστεύει ότι μπορεί να πάσχει από κοιλιοκάκη πρέπει να κάνει μια εξέταση αίματος ως πρώτο βήμα προς τη διάγνωση της πάθησης. Ένα αρνητικό αποτέλεσμα μπορεί να προκαλέσει σύγχυση, εάν ένα άτομο πιστεύει ότι η γλουτένη προκαλεί τα συμπτώματά του. Θα μπορούσε, παρόλο που το άτομο δεν πάσχει από κοιλιοκάκη, να πάσχει από μη σχετιζόμενη με κοιλιοκάκη ευαισθησία στη γλουτένη.

Η NCGS επηρεάζει περίπου 18 εκατομμύρια ανθρώπους στις Ηνωμένες Πολιτείες – πάνω από έξι φορές τον αριθμό των ανθρώπων που πάσχουν από κοιλιοκάκη.

Μπορεί να έχετε NCGS και όχι κοιλιοκάκη;

Μη σχετιζόμενη με κοιλιοκάκη ευαισθησία στη γλουτένη (NCGS) ονομάζεται η κατάσταση κατά την οποία ένα άτομο εμφανίζει αντίδραση στη γλουτένη που περιέχεται στα τρόφιμά του, αλλά δεν πάσχει από κοιλιοκάκη, η οποία, όπως είδαμε, είναι μια αυτοάνοση πάθηση που προκαλεί μακροχρόνιες βλάβες στο έντερο. Η κοιλιοκάκη είναι μόνιμη.

Αιτίες της μη σχετιζόμενης με την κοιλιοκάκη ευαισθησίας στη γλουτένη

Τα ακριβή αίτια και η προέλευση της NCGS παραμένουν ασαφή. Οι έρευνες δείχνουν ότι η κατάσταση αυτή δεν είναι ούτε αυτοάνοση αντίδραση όπως η κοιλιοκάκη ούτε αλλεργική αντίδραση όπως, ας πούμε, η αλλεργία στο σιτάρι. Δεν εμπλέκονται αυτοάνοσα αντισώματα όπως στην κοιλιοκάκη, αλλά οι ανοσολογικοί μηχανισμοί μπορεί να παίζουν κάποιο ρόλο.

Ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι η γλουτένη από μόνη της μπορεί να μην είναι υπεύθυνη για τα συμπτώματα που προκαλεί η κατάσταση που είναι γνωστή ως δυσανεξία ή ευαισθησία στη γλουτένη. Αντ” αυτού, είναι πιθανό οι FODMAPs, μια ομάδα υδατανθράκων που χωνεύονται δύσκολα, να προκαλούν τα συμπτώματα. Το σιτάρι, το κριθάρι και η σίκαλη – τα δημητριακά που περιέχουν γλουτένη – έχουν όλα υψηλή περιεκτικότητα σε FODMAPs.

Μια άλλη πιθανότητα είναι ότι οι αναστολείς αμυλάσης-τριψίνης (ATIs), μόρια που βρίσκονται στο σιτάρι, το κριθάρι και τη σίκαλη, μπορεί να πυροδοτούν την αντίδραση που εμφανίζεται σε όσους έχουν ευαισθησία στη γλουτένη.

Συνήθη σημεία και συμπτώματα της NCGS

Όπως η κοιλιοκάκη, έτσι και η ευαισθησία στη γλουτένη συχνά διαγιγνώσκεται λανθασμένα, επειδή μπορεί να εκδηλωθεί με ένα τόσο ευρύ φάσμα συμπτωμάτων. Ακολουθούν ορισμένα από τα κύρια συμπτώματα της ευαισθησίας στη γλουτένη:

  •  Φούσκωμα

Πρόκειται για ένα αίσθημα πρηξίματος ή ύπαρξης αερίων μετά το φαγητό και είναι ένα πολύ συχνό σύμπτωμα για την ευαισθησία στη γλουτένη. Στην πραγματικότητα, μια μελέτη έδειξε ότι το 87% των ατόμων που ήταν ύποπτα για αυτή την πάθηση παρουσίαζαν τακτικά φούσκωμα.

  • Διάρροια

Η περιστασιακή διάρροια δεν είναι συνήθως κάτι ανησυχητικό, αλλά αν συμβαίνει τακτικά μπορεί να είναι σύμπτωμα ευαισθησίας στη γλουτένη που σχετίζεται με φλεγμονή στο έντερο. Περισσότερο από το 50% των ατόμων που έχουν ευαισθησία στη γλουτένη εμφανίζουν τακτική διάρροια.

  • Δυσκοιλιότητα

Δεν είναι τόσο συχνή όσο η διάρροια, αλλά περίπου το 25% των ατόμων με ευαισθησία στη γλουτένη υποφέρουν από δυσκοιλιότητα.

  • Κοιλιακός πόνος

Αν και ο κοιλιακός πόνος και οι κράμπες μπορούν να συνδεθούν με πολλά προβλήματα υγείας, είναι το πιο κοινό σύμπτωμα της NCGS, που επηρεάζει έως και το 83% των πασχόντων.

  • Πονοκέφαλοι

Οι ημικρανίες επηρεάζουν πάνω από το 20% των ανθρώπων κάποια στιγμή στη ζωή τους, αλλά οι έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι με δυσανεξία στη γλουτένη είναι πιο επιρρεπείς στις ημικρανίες από άλλους.

  • Κόπωση

Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι το 60% έως 82% των ατόμων με δυσανεξία στη γλουτένη παρουσιάζουν συχνή κόπωση και κούραση.

  • Δερματικά προβλήματα

Η NCGS μπορεί να συμβάλει σε δερματικά προβλήματα όπως η ψωρίαση, η αλωπεκία και η χρόνια κνίδωση, καθώς και σε μια δερματική πάθηση με φουσκάλες, γνωστή ως ερπητοειδής δερματίτιδα.

  • Πόνος στις αρθρώσεις

Ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι τα άτομα με διαταραχές που σχετίζονται με τη γλουτένη έχουν υπερευαίσθητο νευρικό σύστημα, το οποίο μπορεί να συμβάλει στην πρόκληση πόνου στις αρθρώσεις και στους μυς. Η γλουτένη μπορεί επίσης να προκαλέσει φλεγμονή σε άτομα που είναι ευαίσθητα σε αυτήν, που οδηγεί σε εκτεταμένο πόνο στις αρθρώσεις.

  • Μούδιασμα

Το μούδιασμα ή το μυρμήγκιασμα στα χέρια και τα πόδια είναι ένα τρομερό σύμπτωμα της NCGS. Η ακριβής αιτία είναι άγνωστη, αλλά μπορεί να σχετίζεται με αντισώματα που παράγει το ανοσοποιητικό σύστημα σε περιπτώσεις δυσανεξίας στη γλουτένη.

  • Θολή σκέψη

Αυτό το σύμπτωμα επηρεάζει περίπου το 40% των ατόμων με NCGS και η ακριβής αιτία του είναι άγνωστη.Η θολή σκέψη είναι μια αδυναμία να σκεφτεί κάποιος καθαρά και έχει επίσης μια θολή όψη και ένα αίσθημα πνευματικής κόπωσης.

Αυτά τα συμπτώματα και άλλα, όπως η ναυτία, μπορεί να εμφανιστούν σε οποιονδήποτε συνδυασμό, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολη την ακριβή διάγνωση της ευαισθησίας στη γλουτένη. Εάν ανησυχείτε ότι έχετε κάποια από τα συμπτώματα που αναφέρονται σε αυτόν τον κατάλογο, ίσως αξίζει να μιλήσετε με τον γιατρό σας. Μπορεί να χρειαστείτε εξετάσεις αίματος ή άλλες κλινικές εξετάσεις για να διαπιστώσετε αν έχετε κοιλιοκάκη και, αν όχι, μήπως πρόκειται για ευαισθησία στη γλουτένη.

Πώς να κάνετε τεστ για δυσανεξία ή ευαισθησία στη γλουτένη

Καμία εξέταση για το NCGS δεν έχει γίνει ακόμη αποδεκτή από την ιατρική κοινότητα ως αξιόπιστη. Αυτό σημαίνει ότι ο τρόπος διάγνωσης του NCGS γίνεται με την διαδικασία αποκλεισμού, με την εξάλειψη δηλαδή της γλουτένης από τη διατροφή.

Εάν οι εξετάσεις για κοιλιοκάκη και αλλεργία στο σιτάρι έχουν βγει αρνητικές, ο γιατρός σας πιθανόν να σας συστήσει μια δίαιτα απομάκρυνσης της γλουτένης. Εάν τα συμπτώματα βελτιωθούν, τότε είναι πιθανό να έχετε μη σχετιζόμενη με κοιλιοκάκη ευαισθησία στη γλουτένη.

Σημειώστε ότι πριν από την εξέταση για κοιλιοκάκη, είναι σημαντικό να μην αλλάξετε τη διατροφή σας, ώστε να εξακολουθεί να συμβαίνει η αυτοάνοση αντίδραση στην παρουσία γλουτένης.

Συμβουλές για τη διαχείριση της δυσανεξίας στη γλουτένη

Εάν έχεις βρεθεί θετικός στην εξέταση για κοιλιοκάκη ή έχεις διαγνωστεί με  δυσανεξία στη γλουτένη, η μόνη αποτελεσματική δράση είναι να ακολουθήσεις μια αυστηρή δίαιτα χωρίς γλουτένη, η οποία θα οδηγήσει στην εξαφάνιση των συμπτωμάτων. Δεν θα μπορείς πλέον να τρώς τρόφιμα που περιέχουν κριθάρι, σίκαλη, σιτάρι, συμπεριλαμβανομένης της φαρίνας, του αλευριού γκράχαμ, του σιμιγδαλιού, του σκληρού σιταριού durum, του κουσκούς και της σπέλτας.

Θα πρέπει να μάθεις ποια τρόφιμα περιέχουν γλουτένη και να αφιερώσεις λίγο χρόνο για να διαβάσεις τις ετικέτες των επεξεργασμένων και συσκευασμένων τροφίμων για ενδείξεις. Εάν ένα τρόφιμο περιέχει σιτάρι, σίκαλη ή κριθάρι σε οποιαδήποτε μορφή, τότε θα υπάρχει γλουτένη. Πρόσεξε την επιμόλυνση στα τρόφιμα και όταν τρώς εκτός σπιτιού.

Όταν αγοράζεις συσκευασμένα τρόφιμα χωρίς γλουτένη, αναζήτησε προϊόντα με την ένδειξη «πιστοποιημένα χωρίς γλουτένη» για να εξασφαλίσεις τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια. Όλα τα προϊόντα Schär είναι πιστοποιημένα χωρίς γλουτένη και παρασκευάζονται με ποιοτικά συστατικά.